Maandag 22 oktober 2018

NIEUWS Inkijkje bodem Castellum biedt grote verrassingen

Door Dries van Dijk

LEIDSCHE RIJN > Wat gaat dit worden? De bodem in Oost-Rijnvliet herbergt eiken palen en basaltblokken in een overloop-Rijngeul (crevasse). Forse palen van tenminste 20 cm doorsnee. Een raadsel op weg naar de Archeologie-dagen dit weekend, dat wellicht net hiervoor wordt opgelost. Een beschoeiing, een afdamming van een waterloop? Totaal anders dan een 2e wo-vliegtuigwrak of zelfs een Romeinse grensweg daar.

Ontdekkingen roepen nieuwe vragen op. Bij de bouw van Castellum Hoge Woerd gaf een bouwcrisis in 2013 archeologisch voordeel. Het Castellum moest lichtgewicht worden geconstrueerd, maar het geplande paviljoen met theater, museum en horeca zou te zwaar voor de Romeinse ondergrond worden. Groot probleem, want heien onder het hele paviljoen was een ‘no-go area.’ Oplossing uiteindelijk: De theaterzaal ‘ophangen’ in een stalen doos, rustend op 4 fikse pilaren. De palen staan in CastellumCafé. Voordat de heipalen de grond ingingen deden de archeologen onder 2 pilaren een ‘postzegelopgraving’ van 21/2 bij 21/2 meter.

Gemeentearcheoloog Erik Graafstal: ‘Een schat aan materiaal kwam er uit deze kleine rotgaten! We vonden 11 verschillende spoorfasen en 7 à 8 ophogingen van 10 cm door de Romeinen in de 200 jaar tussen 40 en midden 3e eeuw. De bekende brandlaag van de Bataafse Opstand van het jaar 69 zagen we. Daaronder tussen de ophogingslagen 2 zandplaten, fikse rivierafzettingen. Kan alleen bij grote waterverplaatsing. Het Castellum is dus 2 maal voor 69 overstroomd! Een enorme ontdekking.’ Erik legt uit: ’Op de onbedijkte Rijnoever een fort bouwen is riskant. Bedoeld om de haven en rivier als transportroute goed te bewaken. Welke gevolgen de overstroming voor het fort had, dat is de vraag!’

Nieuwe vragen ook, door de ontdekking van productie-slakken van ijzer. Smelten van ijzererts in een werkplaats op Hoge Woerd is nieuw! Wellicht werd uit klapperstenen (ijzeroer) uit moerassen ruwijzer gesmolten, als basis om militaire uitrustingsstukken te smeden. Erik: ‘Daarbij vonden we ook een smeltkroes, verknipt koperschroot voor brons en afgekeurde gespen. Al in 2007 vonden we aan de Vicuslaan aanwijzingen voor ijzer- en brons bewerking.’

In de oudste fase, onderin de opgravingsput, zat ook een verrassing: een mestkuil met koeienharen. Erik: ‘Revolutionair! Koeien wellicht als belasting gehaald van de Friezen. Ook de vondst van korrels spelt- en broodtarwe is groots. Bewaard gebleven in de mestkuil!! Door de vondst van akkeronkruiden als bolderik blijkt dat de tarwe uit Noord-Frankrijk werd aangevoerd. Plaatselijk werd namelijk geen overschot aan graan geproduceerd. Het wijst allemaal op de centrale rol van de voedselbevoorrading in de vroege Romeinse ontplooiing in Noordwest-Europa.’ Meer vondsten in Erik Graafstal’s lezing, zaterdag om 15.00 uur, Castellum Hoge Woerd!

Wat herbergt de bodem van Rijnvliet? Speciale excursies op zaterdag. Zie www.museumhogewoerd.nl/plan-je-bezoek/agenda.

De kuil in Castellum HW met de 11 spoorfasen.

REAGEER OP DIT BERICHT

REACTIE PLAATSEN



© 2016 - VARnws - Alle rechten voorbehouden