De Matthäus Passion in de Domkerk, maar dan met tien dirigenten

UTRECHT > Hoe klinkt de Matthäus Passion als tien dirigenten in spe bij toerbeurt de bok betreden? “De verschillen per dirigent zijn direct hoorbaar”, zegt Rob Vermeulen, hoofdvakdocent Koordirectie aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU). Samen met sopraan Johannette Zomer organiseert Vermeulen namens de HKU het omvangrijke project De Matthäus Binnenstebuiten. 

Het resultaat is op zaterdag 8 maart 2025 te horen en te zien in de Domkerk in Utrecht. Vanwege de overweldigende publieke belangstelling is ook de generale repetitie op vrijdagavond voor publiek toegankelijk. “Op het moment dat je een andere dirigent voor een koor of orkest zet, verandert de klank direct”, zegt Rob Vermeulen. “Dat maakt deze uitvoeringen zo interessant voor het publiek. Een dirigent met heftige gebaren en sterke polsbewegingen laat een koor zwaarder zingen. Er wordt dan meer druk uitgeoefend op de stemmen. Iemand met een meer vloeiende motoriek zal lichter dirigeren. Het koor zal meer verbinding maken met de klank. Soms te veel, dan wordt het een gebonden soep en dat is ook weer niet de bedoeling. Dirigenten dienen zeer divers te zijn in hun slagtechniek. Als je slechts één manier van dirigeren beheerst, krijg je altijd dezelfde klank. En ook essentieel is het continu vooruitdenken en het beschikken over een grote mate van flexibiliteit in de bovenkamer. 

Tijdens recitatieven van de Matthäus bijvoorbeeld dient de dirigent én de solisten te volgen én het koor en orkest te leiden.” Op de bok Alle dirigenten studeren aan de HKU. Vanaf september zijn ze binnen de opleiding onder leiding van Rob Vermeulen intensief met de voorbereidingen bezig. Ze hebben elk hun eigen aria’s, koorstukken of recitatieven toegewezen krijgen. “Sommigen vinden het spannend, anderen kunnen niet wachten tot het zover is”, zeg Rob Vermeulen. “De groep is zeer divers. Zo doet er een zangeres mee die de Matthäus door en door kent en al talloze keren heeft uitgevoerd. Ze heeft echter nog geen enkele ervaring als dirigent. Een Russische leerling is al jarenlang vocal coach bij De Nationale Opera. Op de bok staan is toch wel even wat anders.” Koor, solisten en orkest Het koor bestaat uit zo’n tachtig amateur- en semiprofessionele zangers uit heel Nederland die zich speciaal voor dit project hebben aangemeld. Ook zingt er een kinderkoor mee. De solisten zijn allen aan het conservatorium studerende of net afgestudeerde zangers en het orkest bestaat voornamelijk uit studenten van Oude Muziekafdelingen van de conservatoria van Utrecht, Den Haag en Amsterdam. 

Conservatoriumdocent Rob Vermeulen coacht de dirigenten, het koor en het orkest terwijl Johannette Zomer de solisten begeleidt. Lezing Passie voor de Passie Voorafgaand aan het concert verzorgt religiewetenschapper Ernst van den Hemel om 13.30 uur een voordracht over zijn boek Passie voor de Passie. Hij zal vertellen over de nieuwe betekenis die De Matthäus krijgt in een in een ontkerkelijkt Nederland en spitst zijn verhaal toe op de geschiedenis en populariteit van de Matthäus. Zo geeft hij een uniek kijkje in de emotionele betekenis van dit werk in ons land.

Kaarten à € 7,50 kunnen aan de deur worden aangeschaft. Locatie: Marnixzaal, Domplein 4, Utrecht. Uitvoering De Matthäus Binnenstebuiten Zaterdag 8 maart 2025, aanvang 15.30 uur Domkerk, Utrecht Vrij entree, collecte na afloop. Reserveren niet nodig. Generale repetitie De Matthäus Binnenstebuiten Vrijdag 7 maart 2025, aanvang 19.00 uur Domkerk, Utrecht Vrij entree, collecte na afloop. Reserveren niet nodig.