Utrecht Monitor 2025: Economie en luchtkwaliteit groeien licht, maar armoede en overlast ook

UTRECHT > In 2024 behoorde Utrecht tot een van de aantrekkelijkste grotere steden van Nederland om te wonen. Ten opzichte van de andere grote steden scoort Utrecht relatief hoog op brede welvaart en op het onderwerp werk en opleiding staat de stad op de eerste plaats van de 50 grootste gemeenten. Dat staat in de 28e Utrecht Monitor die vandaag verschijnt, waarin de gemeente Utrecht met cijfers en trends laat zien hoe de stad ervoor staat. In de monitor wordt onder meer ingegaan op persoonlijk welzijn, onderwijs, gezondheid, sociale samenhang, milieu, arbeidsmarkt, economie en veiligheid. Door zo breed naar de Utrechtse maatschappij te kijken geeft de monitor inzicht in de ‘brede welvaart’ in de stad.

In Utrecht gaat veel goed…
Utrecht groeide vorig jaar met 2.361 inwoners naar een omvang van 376.735 inwoners aan het begin van 2025: de bevolking groeide minder hard dan de jaren daarvoor. We zien meer duurzaam energiegebruik en een verbetering van de luchtkwaliteit: 12% van het elektriciteitsgebruik werd in 2023 hernieuwbaar opgewekt. In 2024 was ruim een derde (38%) van de Utrechtse daken bedekt met zonnepanelen. De regionale economie behoort tot de snelle groeiers van Nederland. Het aantal hotelgasten en cultuurbezoekers is toegenomen. Vergeleken met andere grote steden kent Utrecht een lage werkloosheid: slechts 4,3% van de beroepsbevolking heeft geen betaald werk. In 2024 daalde de totale criminaliteit licht met 1% en scores voor sociale samenhang en persoonlijk welbevinden zijn al jaren stabiel.

...maar ook zorgelijke ontwikkelingen zetten door
Er zijn echter ook ontwikkelingen die aandacht vragen. Het aantal Utrechters met een inkomen onder de Utrechtse armoedegrens (125% van het sociaal minimum) en vooral met een bijstandsuitkering neemt toe. De mentale gezondheid van jongvolwassen, hoewel gestabiliseerd na corona, blijft om aandacht vragen. In 2024 steeg het aantal politieregistraties van overlast met 3% en vooral het aantal meldingen van overlast van personen met onbegrepen gedrag steeg (+14%). Het aantal discriminatiemeldingen neemt toe en polarisatie is een stressfactor onder leden van het Utrechts Bewonerspanel. Het elektriciteitsnet is vol, wat vestiging van nieuwe bedrijven, nieuwbouw van woningen en verduurzaming hindert. Er zijn minder woningen bijgekomen dan beoogd en we zien forse prijsstijgingen van koopwoningen en huurstijgingen.

Scheidslijnen in de stad

Met veel Utrechters gaat het goed en het merendeel leeft in goede gezondheid. Daarbij constateren we, net als het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), duidelijke aanhoudende verschillen tussen wijken en buurten. Maar ook tussen opleidingsniveau, leeftijd en migratieachtergrond. Zo verschilt het vertrouwen in de politiek en de inkomenssituatie sterk per wijk en groep. Voor het vinden van een woning zijn de kansen ongelijk.

In mei verschijnt een nieuwe publicatie over scheidslijnen in Utrecht waarin we dieper ingaan op deze verschillen in de stad.

“De Utrecht Monitor laat zien dat Utrecht een stad is waar veel mensen gezond en gelukkig zijn, met een hoge werkgelegenheid en een sterk vertrouwen in elkaar. Maar we zien ook de grote ongelijkheid tussen wijken en groepen. Onze extra aandacht blijft dan ook uitgaan naar mensen en wijken die dat nodig hebben.” Aldus Rachel Streefland (wethouder Personeel & Organisatie).

Over de Utrecht Monitor

De Utrecht Monitor is een product van de afdeling Onderzoek & Advies van gemeente Utrecht. In de monitor bundelen we informatie uit diverse bronnen, zoals het Bewonerspanel, gemeentelijke en landelijke registraties. De tweejaarlijkse Inwonersenquête is onze belangrijkste bron als het gaat om wat Utrechters van de stad vinden. Deze is in 2024 niet afgenomen. Ook worden uitkomsten uit andere onderzoeksrapporten gebruikt, waardoor we Utrechtse ontwikkelingen kunnen verklaren en vergelijken met andere gemeenten. Deze Utrecht Monitor bevat de nieuwste cijfers over 2024 en het eerste kwartaal van 2025. Veel van deze cijfers zijn ook te vinden in de online databank Utrecht in Cijfers.