Netbewust laden elektrische auto’s vermindert piekdruk op stroomnet Utrecht tot 49,5 procent

REGIO > Netbewust laden kan de belasting van het elektriciteitsnet tijdens de avondpiek met 49,5% verminderen. Dat blijkt uit een winterpilot in de provincie Utrecht, waarbij de laadsnelheid van ongeveer 3.500 publieke laadpunten tijdens de drukste uren van de dag tijdelijk werd verlaagd. De pilot laat zien dat het slim aansturen van publieke laadpalen (netbewust laden) een belangrijke bijdrage kan leveren aan een slimmer gebruik van het elektriciteitsnet.

Tijdens de pilot werkten netbeheerder Stedin, Laadwerk (NAL-regio Noordwest), Vereniging DOET (brancheorganisatie voor marktpartijen binnen de laadinfrastructuur voor elektrische auto’s), gemeente Utrecht en ElaadNL nauw samen om praktijkervaring op te doen met het tijdelijk verlagen van de laadsnelheid van publieke laadpalen tijdens piekmomenten op het elektriciteitsnet.

Opzet en samenwerking pilot

Door tijdens de drukste avonduren (16.00–21.00 uur) tijdelijk de laadsnelheid van publieke laadpalen te verlagen en na deze piek weer op te voeren, kan de belasting van het elektriciteitsnet tijdens piekmomenten worden verminderd. Hierdoor ontstaat extra ruimte op het net, terwijl elektrische rijders daar in de praktijk nauwelijks hinder van ondervinden. Elektrische auto’s konden in de meeste gevallen volledig opladen tijdens de daluren in de nacht.

In totaal deden ongeveer 3.500 publieke laadpalen in de provincie Utrecht mee aan deze pilot. De resultaten zijn gebaseerd op data van de deelnemende laadpaalexploitanten, circa 600.000 laadsessies en miljoenen meterwaarden. Het kennis-en innovatiecentrum ElaadNL heeft de cijfers verzameld en geanalyseerd.

Meetbare impact op het elektriciteitsnet

De resultaten laten zien dat netbewust laden daadwerkelijk bijdraagt aan het verminderen van piekbelasting op het elektriciteitsnet:

In december werd rond 19.00 uur een vermogensvraag gemeten van 9,1 MW, terwijl dit zonder sturing zou oplopen tot 12,0 MW. Dat betekent een reductie van circa 2,1 MW (24%).Eind februari werd rond hetzelfde tijdstip een vermogensvraag van 5,79 MW gemeten, ten opzichte van 11,46 MW zonder sturing. Dat is een verschil van 5,67 MW of wel een piekreductie van 49,5%.

Tegelijkertijd heeft de pilot waardevolle praktijkervaring opgeleverd voor de verdere ontwikkeling van netbewust laden.

Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur Utrecht bij Stedin: “Deze pilot van afgelopen winter bewijst dat netbewust laden tijdens de avondpiek daadwerkelijk effect heeft en laat zien dat slim laden een concreet en schaalbaar instrument is om netcongestie tegen te gaan. Samen met onze partners maken we zo ruimte op het stroomnet, zonder dat elektrische rijders daar veel van merken.”

Waardevolle praktijkervaring

Naast de meetbare effecten op het elektriciteitsnet heeft de pilot ook laten zien dat netbewust laden mogelijk is zonder grote impact op de gebruiker. Tijdens de avondpiek laadt de auto langzamer, maar na deze periode wordt de laadsnelheid weer verhoogd. In de meeste gevallen zijn voertuigen daardoor alsnog op tijd geladen. Ook hadden gebruikers regie: wie een keer direct op vol vermogen wilde laden, kon zich eenvoudig afmelden voor netbewust laden.

Wel kwam het in sommige gevallen voor dat de laadsnelheid te laag was en de laadsessie hierdoor gepauzeerd werd. Sommige auto’s bleven vervolgens onbedoeld in deze pauze hangen. De pilot laat daarmee zien dat een minimaal te leveren vermogen van belang is voor een beperkt verschil in gebruiksgemak, en tegelijkertijd bij te dragen aan het ontlasten van het elektriciteitsnet.

Deze praktijkervaring levert waardevolle inzichten op voor de verdere ontwikkeling van netbewust laden en de stap naar dynamisch netbewust laden. Ook wordt het belang van goede communicatie duidelijk wanneer netbewust laden in de toekomst breder wordt toegepast. Het is belangrijk dat EV-rijders begrijpen waarom de laadsnelheid soms tijdelijk wordt aangepast en wat zij daarvan kunnen verwachten.

Frank Slooten, directeur Vereniging DOET: “Liever leveren we als laadsector het volle vermogen voor het opladen van de auto, maar we weten ook dat dit door netcongestie nu niet mogelijk is. Netbewust laden is dan een goed alternatief, zeker omdat het laadpaalexploitanten ruimte geeft om in de toekomst het netwerk van laadpalen uit te breiden. Wel moeten we ervoor zorgen dat eventuele storingen uit deze nieuwe techniek tot een minimum beperkt worden, daarover blijven we in goed contact met de netbeheerders als Stedin. Tenslotte moet de EV-rijder altijd de zekerheid hebben van een betrouwbaar en robuuste laadinfrastructuur.”

Op weg naar dynamisch netbewust laden

De winterpilot in de provincie Utrecht richtte zich op zogenoemd ‘statisch netbewust laden’: vooraf ingestelde vermogensbeperkingen tijdens vaste tijdsblokken. De volgende stap is ‘dynamisch netbewust laden’, waarbij een dag van tevoren een stuursignaal wordt gestuurd met het verzoek om de dag erop gedurende een bepaalde tijdsperiode netbewust laden toe te passen op specifieke laadpalen. Hierdoor kan beschikbare netcapaciteit nog gerichter worden ingezet, precies op de momenten en locaties waar dat nodig is.

Dit sluit goed aan bij de landelijke ambities van het Nationaal Actieprogramma Laadinfrastructuur (NAL) om slim laden grootschalig toe te passen en daarmee bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van publieke laadinfrastructuur als onderdeel van een toekomstbestendig energiesysteem.

Marieke Donkervoort, voorzitter NAL:“We zijn erg blij met de goede samenwerking tussen alle partijen en de positieve resultaten van deze pilot. De praktijkervaring die we samen hebben opgedaan helpt ons om slim laden verder te ontwikkelen. De pilot sluit goed aan bij de landelijke ambitie van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur om slim laden op grotere schaal toe te passen. Zo werken we stap voor stap aan een toekomstbestendig energiesysteem. We creëren ruimte op het net, waarmee publiek laadinfrastructuur een steeds grotere bijdrage kan leveren aan een efficiënt gebruik van het elektriciteitsnet.”