Samenwerking verbetert leefbaarheid in drie Utrechtse wijken, maar vraagt om lange adem

REGIO > Ruim vijf jaar werkten het Rijk, de provincie Utrecht en drie gemeenten samen aan het vergroten van de leefbaarheid en kansen voor inwoners van drie kwetsbare wijken: Overvecht in Utrecht, Batau in Nieuwegein en Vollenhove in Zeist. De samenwerking heeft positieve resultaten opgeleverd. Bewoners zijn meer betrokken, de leefomgeving is verbeterd en ondersteuning is dichter bij inwoners georganiseerd. Tegelijkertijd laat de eindrapportage van de Regio Deal Vitale Wijken, die vandaag is verschenen, zien dat problemen rond armoede, gezondheid en veiligheid hardnekkig zijn. Om dit aan te pakken, is langdurige inzet nodig. 

Sinds 2021 werken de drie partijen binnen Regio Deal Vitale Wijken samen om de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers te verhogen. Daarvoor is geïnvesteerd in wonen en openbare ruimte, gezondheid, onderwijs, participatie, bestaanszekerheid en veiligheid. Met de publicatie van de eindrapportage wordt duidelijk welke resultaten deze gezamenlijke inzet heeft opgeleverd. De lessen uit de eerste Regio Deal worden meegenomen in de tweede Regio Deal Vitale Wijken. Daarnaast biedt de eindrapportage waardevolle kennis en inzichten voor andere gemeenten die met een vergelijkbare wijkaanpak aan de slag willen.

Zichtbaar resultaat in de wijken

In alle drie de wijken is geïnvesteerd in de openbare ruimte, in meer groen en ontmoetingsplekken. Voorbeelden zijn het Groene Lint en de Orinocodreef in Overvecht, het vernieuwde Muntplein in Batau en de ontwikkeling van het Bospark in Vollenhove. 

Deze investeringen hebben meer opgeleverd dan een aantrekkelijkere leefomgeving. Ze stimuleren ontmoeting, beweging en bewonersbetrokkenheid. Daarmee blijkt de fysieke leefomgeving een belangrijke ingang voor bredere sociale verbetering.

Bewoners steeds vaker initiatiefnemer

Een belangrijke ontwikkeling binnen de Regio Deal is de groeiende rol van inwoners. Zij denken niet alleen mee over hun wijk, maar brengen zelf ook steeds vaker initiatieven in. Voorbeelden daarvan zijn de Buurtkamer, buurtmoestuin, de soepkar en opruimploeg in Batau en bewonersinitiatieven in Overvecht en Vollenhove.

De ervaringen laten zien dat persoonlijk contact daarbij onmisbaar is. Vaste gezichten, huisbezoeken en laagdrempelige spreekuren helpen om inwoners te bereiken die niet of minder snel zelf ondersteuning zoeken.

Ondersteuning dichter bij inwoners

Ook op het gebied van gezondheid, onderwijs en werk zijn stappen gezet. Zo kreeg het Wegwijs- en Gezondheidscafé in Vollenhove een vaste plek in de wijk en werd in Overvecht verder gebouwd aan de Familieschool. Daarnaast werd verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt versterkt door onder meer het Stagebureau Overvecht en werkplek-leren. Daarmee zijn meer dan 300 jongeren begeleid en ruim honderd stageplekken gerealiseerd.

Een beweging in gang gezet

Gedeputeerde volkshuisvesting Rob van Muilekom: “De gemeenten, die we vanuit de provincie Utrecht en het Rijk met deze Regio Deal ondersteunen, hebben echt een beweging op gang gebracht. Ik ben er trots op dat inwoners zich inzetten voor hun buurtgenoten, dat er nieuwe ontmoetingsplekken zijn ontstaan en dat mensen in hun directe omgeving beter worden ondersteund als ze hulp nodig hebben. Dat zijn mooie resultaten. Maar we zijn er nog niet. Het verbeteren van de leefbaarheid en het vergroten van kansen vraagt om een lange adem. Daarom is het belangrijk dat we blijven samenwerken en voortbouwen op wat we hebben bereikt.”

Samenwerking als basis voor de toekomst

Een belangrijke les uit de eerste Regio Deal Vitale Wijken is dat niet één project of maatregel het verschil maakt. Juist de combinatie van investeringen in de leefomgeving, gezondheid, onderwijs, participatie, bestaanszekerheid en veiligheid zorgt voor blijvende vooruitgang.

Met de tweede Regio Deal Vitale Wijken wordt voortgebouwd op de ervaringen van de afgelopen jaren. De aanpak wordt voortgezet in de wijken Overvecht (Utrecht), de Centrale As (Nieuwegein), Vollenhove (Zeist) en Liendert (Amersfoort).