Nieuwe toekomst voor de Harmelerwaard?

HARMELEN > De polder Harmelerwaard is op dit moment vooral een glastuinbouwgebied gelegen tussen Harmelen en Utrecht. Of dit op termijn de functie blijft, is de vraag. Diverse glastuinbouwers maken zich zorgen over de toekomst van hun bedrijf. Een gebrek aan uitbreidings- en verduurzamingsmogelijkheden zorgt voor onzekerheid.

De ondernemers, verenigd in de Vereniging Harmelerwaard 3.0, hebben hun probleem bij de gemeente Woerden en de provincie Utrecht aangekaart. Zowel de gemeente als de provincie erkennen de problematiek. De gemeente start een dialoog over de toekomst van de Harmelerwaard. 

Duurzaamheid & schaalvergroting

De landelijke ambities op het gebied van energieneutraliteit en het terugdringen van broeikasgassen zijn volgens de ondernemers onhaalbaar gezien de lokale omstandigheden. Het ontbreken van mogelijkheden om te verduurzamen zien zij als een bedreiging voor hun bedrijfsvoering. Vanuit consumenten neemt de vraag naar duurzame producten toe. Schaalvergroting is in hun ogen nodig om te kunnen investeren in verduurzaming en concurrerend te blijven. Uitbreiding van het glastuinbouwgebied is echter niet mogelijk in de Harmelerwaard.

Elders in het land leiden soortgelijke omstandigheden tot leegstand, versnippering en verloedering van glastuinbouwgebieden. Om een dergelijke ontwikkeling te voorkomen, is het van belang om oog te hebben voor de toekomst van de Harmelerwaard. Wethouder De Weger, verantwoordelijk voor ruimtelijke ontwikkeling, vindt het belangrijk om hierover met de samenleving in gesprek te gaan. “De ondernemers hebben samen met Glastuinbouw Nederland onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van het glastuinbouwgebied. De conclusies van dat onderzoek zijn niet positief. Dat kan op termijn leiden tot vertrek naar elders. Leegstand, versnippering en verloedering liggen dan al snel op de loer. We moeten daarom nadenken over de toekomst van het gebied en nieuwe kansen gaan verkennen. Als gemeente willen wij van de samenleving horen, welke kansen en mogelijkheden zij voor de toekomst van de Harmelerwaard zien.”

Omgevingsvisie

De Vereniging Harmelerwaard 3.0 heeft de gemeente Woerden en provincie Utrecht gevraagd om mee te denken over de mogelijkheden voor een duurzame toekomst van het gebied voor glastuinbouw of kansen voor andere invulling. Voor de gemeente en provincie is het gesprek over een andere toekomst van de Harmelerwaard onderdeel van een bredere afweging over de verdeling van de schaarse ruimte binnen Woerden en de regio. In dit kader werkt de gemeente momenteel aan de omgevingsvisie voor Woerden. In de omgevingsvisie maakt de gemeente – samen met haar inwoners en ondernemers – keuzes over de toekomstige fysieke leefomgeving van Woerden.

Voor de omgevingsvisie wordt een participatietraject georganiseerd waarin ondernemers en inwoners de mogelijkheid krijgen om wensen te delen voor hun leefomgeving. Het vraagstuk van het glastuinbouwgebied krijgt een plek in dit participatietraject. Wethouder De Weger: “Het participatietraject biedt een mooie kans om dit onderwerp met de samenleving te bespreken en breed ideeën op te halen. Wij willen de vereniging daarbij de ruimte bieden om hun verhaal te vertellen.”

Verkenningsstudie

Na afloop van het participatietraject start de gemeente een verkenningsstudie naar het toekomstperspectief van de Harmelerwaard. De uitkomsten van het participatietraject worden onderdeel van de verkenningsstudie. De provincie Utrecht heeft in haar beleid ruimte gemaakt voor deze verkenningsstudie. In de provinciale omgevingsvisie is opgenomen dat de toekomst van de glastuinbouw in beide concentratiegebieden, waaronder de Harmelerwaard, onder druk staat. De provincie wil via gezamenlijke verkenningen gebiedsgericht afspraken maken over de duurzame toekomst van de (glastuinbouwconcentratie) gebieden.

Het bespreekbaar maken van dit vraagstuk in het participatietraject voor de gemeentelijke omgevingsvisie is een eerste stap in een langer proces. Tijdens de verkenningsstudie krijgen belanghebbenden vaker de kans om zich uit te spreken over het gebied. Uiteindelijk is het doel om tot een gedragen en duurzaam toekomstperspectief voor de Harmelerwaard te komen.

Ontsluiting Harmelerwaard

Bovengenoemde ontwikkeling raakt direct aan het project voor de ontsluiting van de Harmelerwaard; de brug over de Leidsche Rijn. Het college beraadt zich momenteel met de provincie en de stad Utrecht over het vervolg van dat project en de daaraan verbonden bestemmingsplanprocedure. Het is duidelijk dat het probleem van het sluipverkeer door Vleuterweide aan de orde blijft. De aanleg van een brug komt door onzekerheid over de toekomstbestendigheid van de glastuinbouw echter mogelijk in een ander daglicht te staan. Het college van Woerden zal zich met de provincie en de stad Utrecht gezamenlijk buigen over de mogelijkheden en daaraan verbonden consequenties. In samenspraak zal worden bepaald welke stappen er moeten worden ondernomen.