Slot Zuylen grote winnaar VriendenLoterij Kasteelprijs 2026, Verhaal over geheime liefde tussen bedienden downstairs

REGIO > Slot Zuylen in het Utrechtse Oud-Zuilen heeft de VriendenLoterij Kasteelprijs voor het mooiste liefdesverhaal gewonnen en ontvangt de hoofdprijs ter waarde van €10.000. Museum Martena (Franeker, Friesland) en Museum Kasteel Wijchen (Wijchen, Gelderland) zijn op een gedeelde tweede plaats geëindigd en ontvangen een bedrag van €3.750. De prijs werd voor de vierde keer uitgereikt door Stichting Dag van het Kasteel, dit keer op Kasteel Oud-Wassenaar in Wassenaar.
Het winnende liefdesverhaal ‘Verboden liefde op Slot Zuylen’ vertelt over Jannetje Bloemena en Toon Hardeman, twee personeelsleden die hun liefde binnen de strikte hiërarchie van het kasteel moesten verbergen. Ondanks de afstand tussen hun werelden groeit hun band uit tot een huwelijk, dat hen uiteindelijk zelfs terugbrengt naar Slot Zuylen. Hun verhaal laat zien hoe liefde zich, tegen alle verhoudingen in, toch een weg kan banen.

De inzending combineert eenvoud met diepgang en is gebaseerd op recent onderzoek en persoonlijke verhalen die nog verbonden zijn aan het kasteel. Wat het verhaal bijzonder maakt, is de nadruk op een vaak vergeten perspectief: waar de geschiedenis vooral is vastgelegd door diegenen die konden schrijven, blijven de verhalen van hardwerkende mensen meestal onzichtbaar. Juist die laag maakt deze inzending niet alleen symbolisch, maar ook urgent omdat met de laatste nazaten van de hoofdpersonen kon worden gesproken en van grote waarde voor het erfgoed.

Slot Zuylen overtuigde de jury, bestaande uit Jeremy Zijlstra, barman van het populaire NPO-3 datingprogramma First Dates, content creator Anton Bouwens, de Iraanse-Nederlandse schrijver Sholeh Rezazadeh van onder andere De hemel is altijd paars, VPHB (Vereniging Particuliere Historische Buitenplaatsen)-bestuurslid Uko Meijer en bestuurslid van Dag van het Kasteel Voline van Teeseling, met een liefdesverhaal met Downton Abbey-allure dat de minder gehoorde stemmen uit de geschiedenis centraal stelt en je recht in je hart raakt.

”Het winnen van de VriendenLoterij Kasteelprijs is een prachtige erkenning voor alles waar Slot Zuylen voor staat en zich dagelijks voor inzet. Voor ons is het vooral een bevestiging hoe belangrijk het is dat geschiedenis meerstemmig is, waarin niet alleen baronnen en baronessen een plek hebben, maar ook huisknechten, linnenmeisjes en pachtboeren. Slot Zuylen wil juist deze vergeten stemmen zichtbaar maken en zo erfgoed voor een breder publiek tot leven brengen,” aldus Bjorn Storm, conservator van Slot Zuylen. “Jannetje en Toon zouden eens moeten weten dat hun liefdesverhaal ruim honderd jaar later nog altijd mensen weet te raken!”.

Bijzondere tafelpiano
Slot Zuylen wil het prijzengeld inzetten voor de restauratie van een bijzondere tafelpiano uit 1846 van de Parijse bouwer Érard. Het instrument is uniek omdat het vrijwel volledig in originele staat is gebleven en vraagt om een zeer zorgvuldige restauratie. Na herstel kan de piano opnieuw klinken zoals in de 19e eeuw en wil Slot Zuylen er intieme concerten mee organiseren, zodat bezoekers het erfgoed niet alleen zien, maar ook horen.

Gedeelde tweede plaats
Museum Martena en Museum Kasteel Wijchen eindigen in de jurybeoordeling op een gedeelde tweede plaats. Het liefdesverhaal ‘Een verboden liefde: Emilia en Emanuel’ van Museum Kasteel Wijchen werd gewaardeerd om een duidelijk en overtuigend liefdesverhaal waarin de gepassioneerde relatie tussen twee mensen en een bewuste keuze voor elkaar centraal staat. Het is een toegankelijk en goed verteld verhaal met een sterke romantische lijn. Het liefdesverhaal ‘De belofte van Anna Maria, een daad uit liefde‘ van Museum Martena viel op door originaliteit en emotionele gelaagdheid en een geëmancipeerde vrouwelijke hoofdpersoon die zicht wijdt aan de wetenschap. Hier geen traditioneel liefdespaar, maar de liefdevolle relatie tussen vader en dochter, wat zorgt voor een andere verrassende invulling van het thema. Omdat beide inzendingen even hoog scoorden, maar op verschillende onderdelen uitblonken, heeft de jury besloten tot een gedeelde tweede plaats.

”Wij vinden het bijzonder dat we met dit verhaal over Anna Maria van Schurman in de top 3 staan. Haar verhaal heeft zoveel mensen geraakt en doorkruist zoveel eeuwen, dat we het vooral háár gunnen dat haar historie nu weer in de aandacht staat. Verhalen zijn er om doorgegeven te worden, en dat willen we met onze deelname allereerste bereiken”, aldus Manon Borst, directeur van Museum Martena

”We vinden het een enorme eer dat zoveel mensen op ons verhaal hebben gestemd. Daarnaast betekent de top 3 veel extra publieke aandacht. Uiteraard bedanken we alle stemmers voor hun stem en Stichting Dag van het Kasteel en de VriendenLoterij voor het mogelijk maken van de prijs. Daarnaast bedanken we de gemeente Wijchen. De gemeente vindt het verhaal van Emilia belangrijk voor het kasteel en voor Wijchen en stimuleert elke activiteit om dit verhaal bekendheid te geven”, aldus Ingrid van Suilen-Gerritsen, directeur-bestuurder Museum Kasteel Wijchen.

Andere prijzen
Naast de hoofdprijs werden er ook aanvullende prijzen uitgereikt. De Schierstins in Feanwâlden (FR) ontving de bonusprijs voor de ‘meest creatieve inzending’ met het verhaal ‘Hild, de verborgen liefde van een monnik’, als erkenning voor de originele en opvallende bijdrage inzending. De publiekswinnaar werd geselecteerd door de jury via een loting onder het publiek die hun stem hadden uitgebracht op de genomineerde locaties. Deze winnaar ontving een cheque voor een overnachting voor twee personen inclusief diner.

Liefde thema Dag van het Kasteel 2026
Romantische relaties, verstandshuwelijken, verboden affaires, onverwachte vriendschappen en onvoorwaardelijke liefde: in 2026 is liefde het thema van Dag van het Kasteel. Dit jaar laten we zien dat kastelen, landgoederen en buitenplaatsen plekken vol harstocht en emoties zijn, toen en nu. Wie hield van wie? Welke banden bleken sterker dan de tijd? En hoe heeft liefde – in al vormen – de geschiedenis van deze bijzondere plekken bepaald? De VriendenLoterij Kasteelprijs draagt dit jaar daarom het thema ‘Het mooiste liefdesverhaal’.

Procedure VriendenLoterij Kasteelprijs 2026
Uit ruim 35 inzendingen selecteerde de jury een top 10, waarna het publiek in het voorjaar kon stemmen op hun favoriet. Op basis van een lijst koos het publiek drie liefdesverhalen voor de finale: Museum Martena, Slot Zuylen en Museum Kasteel Wijchen.  De drie finalisten presenteerden op 28 april hun liefdesverhaal aan de jury bij Museum Huis Doorn.