Herstelplan Beukenlaan in Zuiderpark Kasteel de Haar in werking

Door Roberto Cancian

HAARZUILENS – Al langer maakt de vereniging Groen en Gemeenschap zich grote zorgen over het beheer van de beukenlaan in het Zuiderpark van Kasteel de Haar. Een groot aantal bomen zijn genummerd en een deel daarvan, die ongeveer 125 jaar geleden zijn geplant, is dood. 

Een ander deel van de bomen heeft dode takken. Door een aantal grote stormen de laatste jaren, zijn een aantal volwassen bomen omgewaaid. Deze bomen hielden de beukenbomen in de schaduw wat ook nodig is omdat de stam van de beuk niet tegen de zon kan, bij een bepaalde temperatuur. Waar het gebruikelijk is dat beukenbomen die in de volle zon komen te staan, worden omwikkeld met jutten, is dat nu niet gebeurd. Het gevolg is dat de dode bomen gekapt moeten worden. ‘Hierdoor zullen diepe gaten in de schitterende beukenlaan ontstaan. Dat is jammer voor het park en voor de bezoekers’, gaf Anetta de Jong als Algemeen directeur van Kasteel de Haar al eerder aan. 

Het Noorder- en Zuiderpark van Kasteel de Haar vallen onder de landelijke wet beschermde dorpsgezichten, hetgeen vastgelegd is in de Erfgoedwet. Deze wet regelt de bescherming van ruimtes met een bijzonder cultuurhistorisch karakter. Bij Kasteel de Haar bleef de vraag borrelen hoe het mogelijk is dat, ondanks deze wet, deze bomen zijn gestorven waardoor de laan is aangetast. De vraag was nadrukkelijk wie de verantwoordelijkheid daarvoor heeft. ‘Wij zijn al een paar jaar ons herstelplan aan het voorbereiden. Recent hebben we daar ook subsidie voor toegekend gekregen, vanuit de regeling Erfgoedparels van de Provincie Utrecht’, geeft Anetta de Jong aan. ‘Wij nemen onze taak als beheerder van cultureel erfgoed zeer serieus. Dit park is ons niet alleen toevertrouwd voor de bezoekers van vandaag, maar ook voor de generaties na ons’, aldus De Jong. Eind mei kreeg Kasteel de Haar op Landgoed Vollenhoven, uit handen van gedeputeerde Rob van Muilekom, een subsidie van € 65.000,- dat het ontving van het Fonds Erfgoedparels. De bijdrage is bestemd voor de restauratie en verjonging van de historische Zuylenlaan, de monumentale zichtas tussen Haarzuilens en Kasteel de Haar. 

De toekenning van de subsidie betekent een belangrijke erkenning voor de zorg en aandacht waarmee Kasteel de Haar werkt aan het behoud van zijn historische park en lanenstructuren. Eind negentiende eeuw werd De Zuylenlaan aangelegd als onderdeel van het parkontwerp van tuinarchitect Hendrik Copijn. Het vormt een essentieel onderdeel van de historische aanleg van Kasteel de Haar. De laan bestaat uit een dubbele rij bomen aan weerszijden en telt in totaal bijna 300 bomen. ‘Een groot deel van de huidige laan bestaat uit beuken, een boomsoort die traditioneel veel werd toegepast op historische buitenplaatsen. Door klimaatverandering, verdichte bodems en extremere weersomstandigheden neemt de vitaliteit van de beuken nog verder af. Dan wetende dat de beuken het altijd al zwaar hebben gehad op de kleibodem van het park van Kasteel de Haar. ‘Met de restauratie willen we het historische karakter behouden voor de toekomst.’