Onderzoek naar fietsen, veiligheid en gezondheid in de provincie Utrecht gestart
NieuwsREGIO > Hoe kunnen fietsroutes zo worden ingericht dat zij niet alleen veilig zijn, maar ook bijdragen aan gezondheid en welbevinden? Met die vraag is in september een nieuw onderzoeksproject binnen de provincie Utrecht gestart, uitgevoerd door Hogeschool Utrecht.
De provincie Utrecht zet sterk in op de fiets als duurzaam en gezond vervoermiddel. Toch worden fietsroutes niet door iedereen als even veilig ervaren. Met name vrouwen en meisjes voelen zich in bepaalde situaties onveilig in de openbare ruimte. Fiets- en voetgangerstunnels worden daarbij vaak genoemd als plekken waar het veiligheidsgevoel onder druk staat. Ook blijkt dat veel mensen die vermijden om in het donker te fietsen, dit doen vanwege gevoelens van onveiligheid.
Het onderzoeksproject richt zich op zowel de subjectieve als objectieve veiligheid van vrouwen op de fiets op doorfietsroutes en andere belangrijke fietsverbindingen in de provincie Utrecht. Daarnaast onderzoekt het project hoe de inrichting van de omgeving kan bijdragen aan meer fietsgebruik, een groter gevoel van veiligheid en een betere mentale gezondheid.
“Een veilige fietsomgeving gaat niet alleen over verkeersveiligheid, maar ook over hoe mensen een route beleven. Wanneer mensen zich veiliger voelen, zijn zij eerder geneigd de fiets te gebruiken. Dat heeft positieve effecten op gezondheid, welbevinden en duurzame mobiliteit”, aldus Lucas Harms, bijzonder lector Smart & Sustainable Urban Mobility aan de Hogeschool Utrecht.
Het onderzoek combineert verschillende onderzoeksmethodes, waaronder literatuuronderzoek, expertsessies, ontwerpend onderzoek en monitoring in de praktijk. Een bijzonder onderdeel van het project is het gebruik van eye-tracking. Respondenten fietsen met speciale brillen over vooraf geselecteerde delen van een doorfietsroute. De brillen registreren waar fietsers naar kijken en hoe zij reageren op hun omgeving. Hierdoor ontstaat inzicht in de invloed van factoren zoals duisternis, verlichting, de inrichting van de openbare ruimte en onverwachte situaties op het veiligheidsgevoel van fietsers.
Daarnaast worden de resultaten meegenomen van een enquête die eerder dit jaar is uitgezet onder gebruikers van een doorfietsroute in de provincie. Deze enquête brengt de ervaringen, veiligheidsbeleving en het welbevinden van de fietsers in kaart.
De uitkomsten van het project moeten handvatten bieden voor beleidsmakers en ontwerpers van de openbare ruimte. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de vraag welke ruimtelijke ingrepen – zoals verlichting, zichtlijnen, groeninrichting en routing – kunnen bijdragen aan een groter gevoel van veiligheid en comfort voor fietsers.
Het onderzoek resulteert in een rapport met concrete aanbevelingen voor het sociaal veilig vormgeven van fietsroutes. De belangrijkste bevindingen worden in het voorjaar van 2027 gepresenteerd tijdens een seminar.
Website
https://www.provincie-utrecht.nl
