Advies voor de verkiezingsprogramma’s. De Vechtplassencommissie blijft pleiten voor Vechts Bouwen bij projecten

STICHTSE VECHT > De Vechtplassencommissie heeft een aantal thema’s uitgezocht met aandachtspunten aan voor de verkiezings)programma’s van de politiek in Stichtse Vecht

Wij doen dat vanuit onze statutaire invalshoek: behoud en versterking van het landschap, de natuur en de cultuur van de Vechtstreek. Al 89 jaar denkt de VPC graag mee, hoe eigentijdse ontwikkeling ingepast kunnen worden. Klimaatverandering, bodemdaling en bevolkingsgroei, de energietransitie, het terugdringen van stikstof en CO2 en het herstel van natuurwaarden en biodiversiteit - het zijn allemaal complexe vraagstukken, waar de samenleving in de komende jaren een antwoord op moet vinden’, aldus het bestuur in een toelichting.. ‘Allemaal ontwikkelingen die een ingrijpende en blijvende impact op onze samenleving, ons (leef-)klimaat en op het ons omringende landschap hebben - en die om een samenhangend, toekomstgericht beleid vragen. Vandaar het motto voor deze notitie: De toekomst van Stichtse Vecht - de kunst van richting te veranderen” een quote van het boek van Floris Alkemade, Rijksbouwmeester, College van Rijksadviseur. Want daar ligt de grote uitdaging: welke stappen en beslissingen moeten wel – of juist niet! – genomen worden in antwoord op die grote, complexe uitdagingen. Welk bestaand beleid is nog passend en waar moet het roer om, welke keuzes moeten gemaakt worden? 

De Vechtcommissie blijft pleiten voor het inmiddels bekende uitgangspunt van Vechts Bouwen. Bouwen heeft immers een grote visuele impact op het landschap – en daarom draagt Vechts bouwen wezenlijk bij aan de eigen identiteit. Waar niet zorgvuldig wordt ontworpen, levert dat blijvend schade, ergernis en vervreemding op. Maar bouwen kan ook goed en passen in het landschap en zo een verrijking zijn. Tegen deze achtergrond heeft de Vechtplassencommissie, met o.a. een Belvedere-subsidie, twee jonge bureaus (La4Sale en Noël van Dooren) in 2002 de opdracht kunnen geven om gezamenlijk het concept Vechts bouwen verder te ontwikkelen en uit te werken in de VechtVisie. Het Belvedere-concept ‘behoud door ontwikkeling’ ligt aan Vechts bouwen ten grondslag. Vechts bouwen spreekt zich daarom niet uit òf, maar hoe er gebouwd kan worden. 

Bouwen, met respect voor de omgeving, waarbij de ontstaansgeschiedenis en het eigene van de locatie en zijn directe omgeving de inspiratiebron vormen; zodanig dat, als invulling voor de nieuwe ontwikkeling en functie, een nieuwe, eigentijdse laag aan het landschap wordt toegevoegd. Cultuurhistorie ontstaat doordat iedere generatie een laag toevoegt. Sindsdien is het concept Vechts bouwen ingeburgerd geraakt – en wordt het op verschillende manieren geïnterpreteerd. Daarom: in essentie gaat het om iets nieuws bouwen, met respect voor de omgeving en voortbouwen op een traditie en identiteit – die van locatie tot locatie kan verschillen. De komende jaren zal gebouwd worden: de vraag naar woningen is immers groot. Soms op landschappelijk kwetsbare locaties, zoals bij de Zogwetering en de Schulplocaties. Dan is er ruimte voor Vechts bouwen. 

Nieuwe woonvormen en de toepassing van andere materialen (bijv. houtbouw) kunnen daarin een plaats krijgen. Vechts bouwen gaat ook over de vraag waar in ons gebied nog wel/niet verantwoord voor de toekomst gebouwd kan worden. Woningbouw doen we immers voor tenminste twee generaties, dus tot het einde van deze eeuw – wanneer de zeespiegel mogelijk 1 meter hoger staat dan nu. Als wij rekening houden met de gevolgen van klimaatadaptatie, bodemdaling en zeespiegelstijging, moeten wij ons dus afvragen waar woningbouw nog verantwoord is. Zijn de algemene behoefte aan nieuwe woningen, of de nabijheid van een OV-knooppunt wel voldoende argument om nog woningbouw in het kwetsbare veenweidegebied toe te staan? Dit zijn vragen die op regionaal, beter nationaal niveau moeten worden beantwoord. Iedere gemeente voor zichzelf is op termijn geen oplossing. 

Voor de korte termijn geldt de afweging in hoeverre woningbouw wenselijk is voor het behoud van de leefbaarheid van de kleine kernen. Die locaties lenen zich bij uitstek voor Vechts bouwen om daarmee ook voort te bouwen op de identiteit van die kern. ‘Wij vragen de politieke partijen om erop toe te zien dat bovenstaand overwegingen in het besluitvormingsproces worden’, aldus het bestuur van VPV meegenomen.

In de notie staan verder hoofdstukken over Energietransitie, Groenbeleid/ Erfgoed, Natuurvriendelijke landbouw: biodiversiteit, Recreatie, Handhaving en Verkeer (weg, water en lucht)